Natuurnieuws Heemstede 26 april 2026: Bijen en vlinders

Het voorjaar is volop aan de gang. Donderdag zagen we de eerste boerenzwaluw en de dag ervoor al de eerste gierzwaluwen.  Ook is het al weer bijna een maand droog in deze regio.

Blog Franke van der Laan:

Zo ging het vorig jaar ook  en deze ‘mooie’ periode duurde van half februari tot half juni. Het lijkt erop op de zomer steeds meer naar voren schuift. Die droogte is voor sommige mensen een cadeautje, maar voor de natuur is dat niet altijd zo. Op dit moment is er nog genoeg vocht in de grond als je op leem- of kleigrond woont. Maar op zandgronden is het vocht en grondwater al weer gevaarlijk diep aan het wegzakken en beginnen de eerste kruiden al af te sterven. Ook het gevaar van natuurbranden neemt daarmee toe. Heemstede dat ligt op de binnenduinrand zit daarmee ook in de gevarenzone.

Met nog wat vocht in de grond ontwikkelen de planten die nu horen te bloeien zich gestaag. De meest opvallende daarvan zijn koolzaad en herik of zwarte mosterd. Heel Meermond en vele bermen staan er vol mee. Een andere plant die er vroeg bij is heet kleefkruid. Dat is een wikke-achtige die van uit een piepklein worteltje hele dekens van 2 x 2 m of meer maakt en alle planten om zich heen overwoekerd.  Eén zo’n plant kan tienduizenden gehaakte zaadjes maken die in kleren en vachten overal mee naar toe liften. Daarom gebruiken we deze periode om zoveel mogelijk kleefkruid onschadelijk te maken voor het bloeit en zaad zet. 

Niet alleen vogels reageren op de ontwikkelingen van het seizoen: ook vlinders en andere insecten worden steeds actiever. Deze week zijn we begonnen met de wekelijkse vlindertelling op een vast parcours in Meermond. Dat leverde al weer meer dan 10 soorten op waaronder 3 soorten witjes waaronder het oranjetipje, het bont zandoogje, de atalanta, een icarusblauwtje, een landkaartje en de kleine vos.

Hoe meer verschillende kruiden er in een gebied staan, hoe meer verschillende soorten insecten er hun thuis vinden. Bijna alle bloeiende kruiden fungeren daarbij als nectarplanten waar volwassen insecten voedsel vinden, maar minstens zo belangrijk zijn waardplanten. Dat zijn planten waar de larven of rupsen van insecten van leven in hun ontwikkeling naar volwassen insect. Zo zijn koolsoorten essentieel voor koolwitjes, de pinksterbloem voor het oranjetipje, de vuilboom voor de citroenvlinder, en bv boerenwormkruid voor de boerenwormkruid zijdebij. Dit zijn maar een paar van de tienduizenden relaties die er bestaan in ecologische netwerken. Met alleen gazonnetjes en uitheemse struiken verdwijnt de biodiversiteit uit ons land. Dat proces van verschraling wordt nog versterkt door het gebruik van gifstoffen. Zo zijn we de laatse 30 jaar al 80% van de soorten en het volume van insecten kwijt geraakt.

Met de aanleg van veel bloemenweides met tientallen soorten kruiden proberen we dat tij te keren. 

Naast de waard- en nectarplanten hebben insecten ook plekken nodig waar ze hun kroost veilig kunnen groot brengen. Insectenhotels zijn een van de meest zichtbare (maar lang niet de enige) manier om die schuilplaatsen te creëren. Takkenrillen en dode bomen horen daar ook bij. Daarom is het leuk dat het grote insectenhotel dat de gemeente op Meermond heeft geplaatst nu zo staat dat het volop gebruikt wordt door solitaire bijen (foto). In tegenstelling tot honingbijen hoeven solitaire bijen geen grote voorraad honing te bewaken en hebben ze dus geen angeltje. Insectenhotels kunnen dus overal (ook op scholen) veilig geplaatst worden. Hoe nuttig een insectenhotel kan zijn is goed te zien op onderstaand videoclipje:

Stichting MEERGroen

Franke van der Laan

06-48226490