Zeldzame ontmoeting met de julikever

Vrijwel iedereen heeft weleens van de meikever gehoord. Vroeger was die algemeen en werd hij zelfs als een plaaginsect beschouwd. Vooral de larven vraten aan de wortels van gras en landbouwgewassen. Door het grootschalige gebruik van insecticiden is daar weliswaar een einde aan gekomen, maar tegelijk zijn ook veel andere insectensoorten sterk achteruitgegaan.

Inmiddels is de meikever in West-Nederland een zeldzame verschijning.

Minder bekend is dat er naast de meikever ook een junikever en een julikever bestaan. Hun namen verwijzen naar de periode waarin de volwassen kevers tevoorschijn komen. De julikever is echter veel zeldzamer. Nederland ligt aan de noordgrens van zijn verspreidingsgebied en de soort komt vrijwel uitsluitend voor in de duinen, waaronder ook die van Heemstede.

Ik werd deze week dan ook aangenaam verrast toen Meermond-vrijwilliger Jan Terwel mij vertelde dat hij een julikever in zijn tuin had gevonden. Dat is een bijzondere waarneming. De meikever wordt ongeveer drie centimeter lang, maar de julikever kan wel vier centimeter bereiken. Daarmee behoort hij tot de grootste kevers van Nederland.

Beide soorten horen tot de bladsprietkevers, dezelfde familie als de mestkevers, ook wel scarabeeën genoemd. Opmerkelijk is dat de volwassen kevers slechts enkele weken leven. Hun enige taak is zich voortplanten. Het grootste deel van hun leven brengen ze als larve door: drie tot vier jaar onder de grond, waar ze zich voeden met fijne wortels. Eigenlijk is de larve dus veel kenmerkender voor de soort dan de volwassen kever die wij af en toe te zien krijgen.

De julikever is gemakkelijk te herkennen aan zijn gemarmerde uiterlijk met onregelmatige witte vlekken op een donkere achtergrond. De larven eten graswortels, terwijl de volwassen kevers een voorkeur hebben voor dennennaalden. Juist het verdwijnen van naaldbossen is waarschijnlijk een van de oorzaken van de achteruitgang van deze indrukwekkende soort.

In Meermond zijn we inmiddels volop begonnen met het oogsten van bloemenzaden. Vooral klaprozenzaad verzamelen we om nieuwe bloemenweides aan te leggen. Daarnaast oogsten we ratelaarzaad, dat we op andere plekken in Meermond uitzaaien. Ratelaar is een halfparasiet die voedingsstoffen aan grassen onttrekt. Daardoor wordt de grasgroei afgeremd en krijgen bloeiende kruiden veel meer kans. Zo kun je met relatief eenvoudige maatregelen een soortenarm grasland veranderen in een kleurrijke bloemenweide.

Ook het riet in het moeras groeit in deze periode hard door. Losse planten trekken we nog steeds met de hand uit, maar waar dichte rietvelden ontstaan, zetten we de bosmaaier in. Zo maken we ruimte voor meer bijzondere bloeiende moerasplanten. Dat beheer zal de hele zomer en herfst doorgaan.

Wie het leuk vindt om zelf eens de natuur in te gaan en actief mee te helpen, is van harte welkom. Iedere vrijdag beginnen we met een kop koffie in de gemeentekantine. Daarna werken we tot ongeveer 14.30 uur in Meermond. Nieuwe vrijwilligers kunnen altijd aansluiten.

Franke van der Laan

Stichting MEERGroen 06-48226490