Sorghbosch krijgt nieuwe generatie monumentale bomen

Heemstede - In de landgoederen van Heemstede wordt vooral van november tot en met begin maart gewerkt. Dat is de periode waarin zaailingen worden geoogst of verwijderd.

In maart staan de landgoederen vol met bloeiende bollen van sneeuwklokjes, krokussen, daslook, wilde narcissen en wilde hyacinten. Deze planten bloeien tot in mei. In die periode gaan we het bos niet in om werkzaamheden uit te voeren. Half juni zijn deze planten echter uitgebloeid, hebben zij zaad gezet en verkeren de bollen weer in rust onder de grond.

Tussen deze bollen verschijnen altijd bramen, dauwbraam en ongewenste kruiden, zoals een overmaat aan kleefkruid en zuring. Deze week zijn we daarmee aan de slag gegaan in de drie hectare bos die wij beheren bij St. Jacob/Nieuw Overbos in het Sorghbosch.

De meeste kruiden maaien we met de bosmaaier. Het maaisel verzamelen we vervolgens op een takkenril of composthoop, zodat de zaden niet kunnen kiemen. Bramen steken we uit of trekken we met wortel en al weg. Op die manier houden we het landgoed overzichtelijk en zorgen we ervoor dat het ecologisch, recreatief en cultuurhistorisch in goede staat blijft.

Inmiddels kiemt er alweer een nieuwe generatie van ongeveer 500.000 esdoornzaailingen. Deze zaailingen, variërend van 5 tot 100 centimeter hoog, verwijderen we direct. Grotere exemplaren, tot wel 30 meter hoog en 15 centimeter in diameter, pakken we in de winter aan. Helaas staan daarvan nog ongeveer 600 exemplaren overeind, van de 800 die er tien jaar geleden stonden.

Esdoorns hebben de onhebbelijke eigenschap sterker te zijn dan beuken, eiken en lindes. Daardoor verdringen zij deze waardevollere boomsoorten, zowel onder de grond als in de boomkroon. Wij zagen de esdoorns niet om, maar trekken ze met wortel en al uit de grond. Dat gaat relatief eenvoudig wanneer een touw op ongeveer 15 meter hoogte wordt bevestigd en enkele wortels aan de tegenoverliggende zijde worden doorgezaagd.

Naast deze bomen zijn er nog circa 350 esdoorns die meer dan vijftig jaar oud zijn en ooit zijn afgezaagd. Zo’n stronk loopt opnieuw uit, vergelijkbaar met een knotwilg, en groeit vervolgens uit tot een stamvoet van ongeveer één meter diameter met twee tot vijf stammen. Daar kunnen wij als vrijwilligers weinig meer aan doen. Deze bomen moeten met professioneel materieel worden verwijderd. Daarna kunnen de vrijgekomen plekken worden opgevuld met monumentale bomen die de komende honderd jaar het landgoed zullen bepalen.

Voor dit proces willen we tien tot twintig jaar uittrekken. Op die manier maken we het landgoed niet in één keer kaal, maar herstellen we het stap voor stap. Inmiddels hebben we al diverse grote lindezaailingen van ongeveer acht meter hoog geplant, evenals vele eiken, kersen en meidoorns. Het grootste deel daarvan is goed aangeslagen.

Een van de toekomstige monumentale boomsoorten uit eigen kweek hebben we in de voortuin van Kennemeroord geplant. Het betreft een paulownia, ook wel prinsessenboom genoemd, vernoemd naar koningin Anna Paulowna, de echtgenote van koning Willem II. Deze boom bloeit, wanneer hij volwassen is, prachtig blauw in mei. Bovendien behoort hij tot de snelst groeiende bomen ter wereld en kan hij bijdragen aan de vastlegging van overtollige CO₂. De zaailing op de foto, die in het eerste jaar al zes meter groeide, is inmiddels aan zijn tweede groeiseizoen begonnen.

Op Meermond liep de temperatuur vrijdag op tot boven de 30 graden. Ideaal weer om het rustig aan te doen en af en toe een verkoelende duik in het Spaarne te nemen. Toch slaagden we erin enkele duizenden rietstengels uit te trekken die het Heksenpad dreigden te overwoekeren.

Stichting MEERGroen

Franke van der Laan06-48226490