Natuurnieuws: Meermond tussen rijpe kwetsen en toenemende droogte

Heemstede Meermond - De familie Prunus kent een bijna oneindige reeks soorten en rassen. Daartoe behoren onder meer zoete en zure kersen, pruimen, vogelkersen, sleedoorns en wilde kersen. Het zijn struiken en bomen die vaak herkenbaar zijn aan de horizontale patronen van lenticellen in hun bast.

Deze kleine openingen zorgen voor de gaswisseling door de grotendeels uit kurk bestaande schors.

Binnen de Prunus-familie bestaat een brede variatie aan vruchten. De reeks loopt van kersen en kerspruimen via mirabellen en zomerpruimen, zoals Opal, Reine Claude en Reine Victoria, tot later rijpende pruimen zoals kwetsen. Opvallend is dat de wilde sleedoorn ongeveer dezelfde donkerblauwe kleur en rijpingstijd heeft als de kwets. Daarnaast bestaan er veel sierprunussen, waaronder talrijke varianten van de Japanse sierkers, die vooral vanwege hun uitbundige bloei worden aangeplant.

Al vanaf de tijd van de Kelten zijn er aanwijzingen dat mensen Prunus-soorten selecteerden en kruisten. Vanuit onder meer de sleedoorn en de kerspruim ontstonden zo geleidelijk grotere, sappigere en zoetere vruchten. Uiteindelijk leidde dit proces tot de pruimenrassen die we tegenwoordig kennen.

De kleine vruchten van de sleedoorn worden ook wel ‘trekkebekken’ genoemd. Ze bevatten veel tannine, waardoor na het eten ervan de mond letterlijk lijkt samen te trekken. Na de eerste nachtvorst neemt die wrange smaak enigszins af. Ook door de vruchten te koken en tot sap of jam te verwerken, worden ze beter eetbaar.

Bij kwetsen is van die wrangheid geen sprake. Het zijn heerlijk zoete pruimen. De bomen kunnen bovendien jaar na jaar uitzonderlijk veel vruchten dragen. Soms hangen de takken zo vol dat ze onder het gewicht bezwijken en afscheuren.

Op de Balkan komen kwetsen op grote schaal voor. Daar worden de vruchten niet alleen gegeten, maar ook vergist en vervolgens gedistilleerd tot slivovitsj, een bekende pruimenbrandewijn. Op natuurspeelplaats Meermond groeien zowel wilde sleedoorns als kwetsen. Daardoor zijn de verschillen én de verwantschap tussen beide soorten mooi naast elkaar te zien.

De droogte wordt ondertussen steeds intenser. Eerst stierven vooral jonge boompjes en fruitbomen af, maar inmiddels vertonen ook gewone bomen die er al twintig jaar staan ernstige problemen. Deze week begonnen enkele daarvan zelfs af te sterven.

We doen wat we kunnen door water te geven, maar tegen deze aanhoudende droogte lijkt nauwelijks iets opgewassen. Het is zorgelijk om te zien hoe snel de toestand van bomen en planten achteruitgaat.

Riet en bramen behoren tot de weinige vegetatie die nog mooi groen blijft. Juist daarvan willen we op bepaalde plekken de overmaat terugdringen, zodat andere planten meer ruimte krijgen om te groeien en te bloeien. Daarom wordt er, naast het water geven, iedere week flink gemaaid.

Ook ruimen we telkens het maaisel van de voorgaande week op. Door het eerst een week te laten liggen, kan een groot deel van het vocht verdampen. Daardoor wordt het materiaal aanzienlijk lichter en is het gemakkelijker af te voeren.

Wie het leuk vindt om samen met ons de natuur in te gaan, is van harte welkom. Iedere vrijdag verzamelen we onder het genot van een kop koffie in de gemeentekantine. Daarna werken we tot 14.30 uur op Meermond.

Stichting MEERGroen

Franke van der Laan

06-48226490  [email protected]