Natuurnieuws Heemstede – Herstelwerk in Groenendaal en Sorghbosch
Heemstede - Voor de derde keer op rij werd deze week het werk op Meermond onderbroken om de Belvedèreheuvel in Groenendaalop te knappen. Tijdens de drie voorgaande inzetmomenten zijn al circa 5.000 braamstruiken verwijderd en ongeveer 1.000 jonge bomen teruggeplant. Dat leverde enorme bergen snoeiafval op.
Blog Franke van der Laan:
Deze week kwamen daar opnieuw 2.000 tot 3.000 verwijderde braamstruiken bij, terwijl 600 nieuwe boompjes werden geplant op de vrijgekomen plekken. Hierdoor begint de heuvel weer de allure te krijgen die past bij de toekomstige uitzichttoren.
De sterke toename van bramen hangt samen met een breder probleem: de stikstofcrisis. Stikstof komt op verschillende manieren vrij, onder meer via uitlaatgassen en veehouderij. In Groenendaal vormt echter het grote aantal honden een belangrijke bron. Dagelijks worden er naar schatting 1.800 tot 2.000 honden uitgelaten, gemiddeld drie tot vijf keer per dag. Per wandeling laten zij 100 tot 300 cc urine achter. Hondenpoep wordt vaak opgeruimd, maar urine – feitelijk geconcentreerde stikstof (ureum) – niet.
Alles bij elkaar komt dit neer op ongeveer één miljoen liter per jaar, en dat al minstens tachtig jaar lang. Hoewel stikstof op landbouwgrond of in groentetuinen gunstig is voor gewassen zoals aardappelen en bieten, leidt een overschot in een duingebied met voedselarm zand tot een explosieve groei van bramen en brandnetels. De oorspronkelijke flora en fauna worden daardoor verdrongen.
Sorghbosch
Het Sorghbosch, dat eveneens deels in beheer is, heeft minder last van honden en kent daardoor minder braamgroei. Hier speelt echter een ander probleem. In het verleden zijn enkele esdoorns aangeplant die zich bijzonder goed hebben ontwikkeld. Inmiddels staan er ongeveer 400 volwassen bomen van 50 tot 150 jaar oud. Elke boom produceert jaarlijks circa een half miljoen zaden, waarvan meer dan de helft niet wordt opgegeten en massaal kiemt.
Op het zes hectare grote landgoed staan daardoor miljoenen esdoornzaailingen. Deze verdringen beuken, eiken en lindes die het landgoed juist zijn monumentale karakter geven met bomen van 200 tot 300 jaar oud. Jaarlijks 100.000 zaailingen verwijderen, terwijl er telkens een veelvoud terugkomt, werkt sterk demotiverend.
Om dit proces te keren is een beheerplan voor 10 tot 20 jaar opgesteld, waarin gewone en Noorse esdoorns gefaseerd worden verwijderd. De vrijgekomen plekken worden ingevuld met nieuwe, toekomstbestendige bomen die het monumentale karakter voor de komende eeuw moeten waarborgen.
Na twee tot drie jaar overleg zonder concrete stappen heeft Kennemer Oord – eigenaar van 25% van het landgoed – onlangs op eigen initiatief circa 25 esdoorn-moederbomen laten verwijderen. Hoewel dit binnen het totale landgoed geen grootschalige ingreep is, vormt het een belangrijke eerste stap. De vrijgekomen plekken zijn direct aangevuld met lindes, eiken, veldesdoorns, hazelaars en beuken uit de MeerBomenNu-voorraad.
Als extra toevoeging zijn twee vier meter hoge paulownia’s geplant als entreebomen. Deze bomen zullen naar verwachting over twee tot vijf jaar in mei uitbundig blauw bloeien.
Ook meedoen?
Van 1 november tot 1 april vinden bijna dagelijks bomenreddingsacties plaats in heel Nederland. Meer informatie is te vinden via meerbomen.nu/ikdoemee. Daarnaast wordt iedere vrijdag gewerkt in Meermond.
Franke van der Laan.
