Facebook en Instagram verbieden afbeeldingen van Zwarte Piet

Foto: Charles Duijff

Foto’s en video’s van Zwarte Piet zijn voortaan verboden op Facebook en Instagram. Dat heeft Facebook, het bedrijf achter de twee sociale netwerken, dinsdag bekend. Het gaat om afbeeldingen waarin het beeld gepromoot wordt van een Piet met een zwart geschminkte huid én andere stereotiepe kenmerken, zoals een pruik met krullen of grote lippen.

(bron: Nu.nl)

Afbeeldingen waarin Piet als een racistische karikatuur wordt afgebeeld worden door Facebook verwijderd als het bericht gerapporteerd wordt. Het beleid is onderdeel van een bredere wereldwijde aanpak tegen blackface.

Blackface
“Met blackface bedoelen we dat een persoon duidelijk een zwart of donkerder geschminkt gezicht heeft, in combinatie met stereotyperende elementen, zoals grote oorringen, een afropruik of grote lippen”, legt een Facebook-woordvoerder uit.

Afbeeldingen van Zwarte Piet zijn wel toegestaan als het beeld gebruikt wordt om neutraal over het fenomeen Zwarte Piet te praten, bij neutrale berichtgeving over het onderwerp en om de racistische karikatuur te veroordelen.

Oorringen, krullen en grote lippen
Facebook noemt grote oorringen, een pruik met krullen en grote lippen als de belangrijkste stereotiepe kenmerken. Het beleid omvat meer punten, maar deze kenmerken worden niet bekendgemaakt om te voorkomen dat mensen de grenzen opzoeken.

Deze afbeeldingen van Zwarte Piet worden verwijderd:

  • Een persoon van wie de huid met bijvoorbeeld schmink of schoensmeer donkerder is gemaakt én is voorzien van andere stereotiepe kenmerken
  • Een familiefoto waarbij een kind bijvoorbeeld bij een Zwarte Piet op schoot zit
  • Een afbeelding van Zwarte Piet voorzien van of begeleid met de tekst waarin staat dat Zwarte Piet niet racistisch is
  • Een afbeelding van Zwarte Piet met de tekst waarin iemand stelt liever vast te houden aan deze vorm van Piet dan een roetveegpiet

Het nieuwe beleid geldt voor alle soorten afbeeldingen: foto’s en video’s die in berichten worden gedeeld, profielfoto’s, achtergrondfoto’s en Instagram Verhalen, afbeeldingen die na 24 uur verdwijnen. Het beleid gaat met terugwerkende kracht in. Dus ook afbeeldingen die voor dinsdag zijn geplaatst kunnen worden verwijderd.

In eerste instantie wordt de afbeelding na een overtreding verwijderd zonder verdere gevolgen. Bij veelvuldige overtredingen kan Facebook overgaan op andere maatregelen, zoals waarschuwingen, het tijdelijk of permanent blokkeren van accounts, pagina’s of groepen. “Maar dit is heel erg afhankelijk van wat er precies gebeurt.”

Blackface, en dus Zwarte Piet, is ‘verboden, tenzij…’
Het tonen van beeld van blackface of Zwarte Piet mag alleen bij uitzondering. De Facebook-woordvoerder vergelijkt het beleid met hoe het bedrijf omgaat met afbeeldingen van dierenmishandeling.

Het tonen van mishandelde dieren is niet toegestaan. Maar het probleem moet niet weggemoffeld worden. Een dierenrechtenactivist wil nog wel laten zien wat er in bepaalde gevallen mis is met de behandeling van dieren. Die gruwelijke beelden zijn normaal niet toegestaan, maar als je daarmee toch je punt wil maken, moet je dat kunnen doen.”

Deze afbeeldingen van Zwarte Piet worden NIET verwijderd:

  • Afbeeldingen van Zwarte Piet waarbij geen sprake is van de combinatie van een geschminkt gezicht en andere stereotiepe kenmerken
  • Een nieuwsfoto van de intocht van Sinterklaas waar alleen maar Zwarte Pieten rondlopen
  • Pieten zonder kenmerken van blackface, zoals Pieten met enkele roetvegen (roetveegpieten of schoorsteenpieten)
  • De vuistregel is: afbeeldingen van blackface en Zwarte Piet worden verwijderd, tenzij Facebook beoordeelt dat het om een uitzondering gaat

Facebook benadrukt dat het om wereldwijd beleid gaat tegen het gebruik van blackface, en niet specifiek tegen Zwarte Piet. “We kijken altijd of onze richtlijnen aangepast moeten worden om te kijken of we dingen beter moeten doen”, zegt de Facebook-woordvoerder. “We hebben vooral naar het fenomeen blackface gekeken.”

“Voor de figuur hadden we tot nu toe geen regel. Experts zeggen dat blackface racistisch is. Zo is dit beleid tot stand gekomen. Als gevolg daarvan is Zwarte Piet ook verboden. Omdat de figuur elementen van blackface heeft, is het automatisch ook niet meer toegestaan. Het is een beslissing die niet iedereen zal waarderen, maar wel iets waar we voor staan.”

Niet alleen afbeeldingen van blackface worden met de komst van het nieuwe Facebook-beleid verboden. Ook bepaalde schadelijke Joodse stereotypen worden geweerd, zoals de bewering dat Joden de wereld regeren of de dienst uitmaken in belangrijke instituties wereldwijd.